یه وجب خاکِ اینترنت

امروز نشستم و این مستند 15 دقیقه ای دانشنامه بریتانیکا راجع به ایران رو دیدم. بسیار جالب بود. مستند بر می گرده به سال 1954 و آمارهای بسیار جالبی ارائه میده. اینکه جمعیت ایران فقط 16 میلیون نفر بوده(ای کاش همون مقدار هم می موندیم!) و اینکه 90 درصد جمعیت اون زمان ایران روستا نشین بودن!

جالبه در مستند یک خانواده فقیر روستایی رو نشون میده که مثل بقیه مردم در سیستم فئودالیته و ارباب رعیتی زندگی می کنن. قوت اولیه شون فقط نان هست و گاهی سبزی و بسیار به ندرت گوشت! آب آشامیدنی شان همان آبی ست که ظرفاشون رو در اون می شورن و گوسفندان هم ازش شرب می کنن. در جایی از مستند اشاره می کنه(البته من از زبان خودم می نویسم و نه ترجمه) که پدر این خانواده فقیر به نام "مصطفی" مثل اجداد خودش در طول بیش از 25 قرن(!) فقط لباسش تغییر کرده وگرنه هیچ تغییری در سیستم خان و رعیت و حتی شخم زدن زمین هم صورت نگرفته. هنوز خبری از ماشین آلات و تراکتور برای کشاورزی نیست و طرف با گاوآهن بسیار کوچک داره زمین رو شخم می زنه.

در انتها هم آبادان عزیزم رو نشون میده که بر طبق مستند آن زمان، بزرگترین پالایشگاه نفتی جهان بوده. در آخر هم گزارشگر نوید میده که با یادگیری ایرانی ها از تکنولوژی جدید و غیرو بار دیگر نام اجدادشون و امپراطوری عظیمشون رو زنده خواهند کرد.

داشتم فکر می کردم که ما در پنجاه سال بعد چه کرده ایم؟ از نظر تکنولوژی جلوی جوانها گرفته میشه. امکانات لازم به جوانها برای تحقیقات و تحصیلات عالیه داده نمیشه، جلوی شاهراه آزاد اطلاعات گرفته میشه و تمام مشکلات اجتماعی و سیاسی که هر روزه باهاش در تماسیم. 30 سال تمام عقب گرد داشتیم. شاید اگر از لحاظ تکنولوژیکی خودمون رو به یمن گلوبالیزیشن و عناصر وابسته اش به زور آپدیت کردیم اما از نظر مفاهیم اجتماعی و حقوق شهروندی هنوز در پست ترین جایگاه ها در حال دست و پا زدن هستیم. اینها چیزهایی هستند که نمیشه یه شبه وارد یه مملکت کرد. لباسهامون عوض شده و مدل مو و چسان و فسانمون وگرنه از نظر عقلی و کوتوله بودن فکری همانی هستیم که بودیم. البته طبیعیه که منظورم اکثریت باشند. امید که پنجاه سال بعد به مستندهای امروزی به دید وحشت نگاه کنیم و ایرانی آباد داشته باشیم. قرن های قرنه که تو سری خور بودیم. شاید که این قرن بیست و یک طلسم شکسته شد و غرورمون رو و فرهنگ و جایگاه اصلی مون رو در دنیا با دست خودمون به چنگ بیاوریم. اینم آدرس ثابت اون مستند.